Saturday, Oct 25th

Last update:11:51:46 AM GMT

You are here:
 

Düzce Aile Hekimleri Derneği Başkanı Dr. Ayhan Soysal ile Söyleşi

E-posta Yazdır PDF

 dradnan

Düzce Aile Hekimleri Derneği Başkanı Dr. Ayhan Soysal ile Düzce'deki aile hekimliği uygulamaları, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri hakkında bir görüşme yaptık. Beş yılı aşkın zamandır aile hekimi olarak görev yapan Dr. Ayhan Soysal, daha önce ülkemizin değişik yerlerinde hizmet vermiş.
Evli ve üç çocuk sahibi olan Dr. Ayhan Soysal Düzce'deki aile hekimleri sistemini konuştuk. İlk pilot il olarak tum zorlukları once biz yaşadık, bizden sonra gelen iller bizim yaptığımız hataları yapmadılar. Daha sonra ozellikle İl Sağlık Mudurluğumuzun Bilgi işlem Bolumu bizlere cok yardımcı oldu. Onun dışında deneme yanılma yoluyla, hem idari acıdan hem de uygulayıcılar acısından once deneyerek cozumleri bulduk.

Duzce'de şu an itibariyle yaşanan sıkıntılar nelerdir?

En buyuk sıkıntımız, ASM ve TSM'lerin iş paylaşımı. Bireye yonelik her turlu sa.lık hizmetini ASM'lerin vermesi ongoruluyor ama bireye verilen sağlık hizmetlerinin hangi aşamadan sonra aynı zamanda toplumu da ilgilendirdiği konusundaki sınırlar net değil. Ozellikle raporlar ve doktor muayenelerinde kim neyi, nasıl, nereye kadar yapacak sorusunu cevaplayamıyoruz ve vatandaş bir TSM'ye bir ASM'ye, ya da başka yerlere gidip gelmek zorunda kalabiliyor. Ayrıca TSM'lerin yapısal anlamda da bir personel azlığı sıkıntısı var. Bir de, mevzuatın tam olarak anlaşılmamasından kaynaklanan sorunlar var. Orneğin mevzuatta, defin ruhsatını varsa belediye tabibi, yoksa adli tabip, yoksa aile hekimi verebilir deniyor. Ama bir cenaze olduğu zaman ilk aile hekimi aranıyor.

En son hekim olarak gorduğumuz birinin olum raporunu duzenlemek bir problem oluşturur mu?

Cunku bir malpraktis ya da kasti yapılan bir işlemin atlanması ya da gormezden gelinmesi durumu olabilir.Bu yuzden gorev ve sorumlulukların bir an once tanımlanması, kimin hangi işi, ne zaman yapacağının belli olması lazım.

Bolgesel olarak ozellikle karşılaştığınız sorunlar oldu mu?

Bolgesel olarak ilk il olmamız, yeni il olmamız ve yeni deprem gecirmiş bir il olduğumuz icin, ozellikle kayıtlarda hatalar olduğu ve uygulamanın nasıl olaca.ını bilmediğimiz icin ciddi sorunlar oldu. Nufusta tam doğru değerlere ulaşmak zaten mumkun olmaz, statik bir yapıda değil nufus, bir de istatistiki verilerde yeterli teknik  altyapının oluşturulmadığı bir noktadan başlaması doğru kayıtlara ulaşmamızı engelledi. Ayrıca yeni il olmamızdan kaynaklanan idari yapılanmada bazı sorunlar yaşandı. İl Sağlık Mudurluğumuz fiziksel anlamda daha kotu bir mekanda gorev yapıyordu. Acil servislerimizin yapısı cok iyi değildi o zaman. Radyolojik girişimler icin hizmet dışarıdan temin ediliyordu; şimdi hastane icinde. Bir de uzerine ulkemiz icin hic denenmeyen bir sistemi kurmaya kalkışınca iki ileri, bir geri yaptık.

Aile hekimlerinin hukuki ve mesleki sorunları nelerdir?

Şu anda zaten ciddi bir malpraktis problemimiz var. Bununla ilgili butun hekimlerin mesleki sorumluluk sigortalarıvar. Mesleki sorunlar olarak da en onemli meselemizin saygınlığımızı kaybetmeye başlamamız olduğunu duşunuyorum. Eskiden herhangi bir doktora gidildiği zaman doktora cıktım denirken şimdi aile hekimime gittim, doktora gittim, hastaneye gittim gibi ifadeler kullanılıyor. Hekime ulaşmak belki biraz zordu, ama değerliydi. Hastaların bu kadar korunduğu bir ortamda sağlık calışanlarının da bir takım haklarının revize  edilmesinin gerekli olduğunu duşunuyorum. 'Doktora cıktım' durumunu yeniden sağlamamız biraz zor olsa da hastayla bir goruş ayrılığına duştu.umuz zaman 'hasta daima haklıdır, hastanın haksız olduğu durumlarda birinci madde uygulanır' problemimizin ortadan kalkması lazım. fiu donemde hekimler yasalarla vatandaş arasına sıkışmış durumda. En onemli sorunlardan bir tanesi hekimlerin yapmış oldukları bazı tedavilerden dolayı suclanır hale gelmeleri.


Dernek olarak hangi aktivitelerde bulundunuz?
Dernek olarak daha cok sosyal aktiviteler ve hekim arkadaşlarımızın eğitim faaliyetleri uzerinde duruyoruz. Belli gunlerde bir araya gelmek icin, tekne gezileri, piknikler, akşam yemekleri gibi organizasyonlar duzenledik. Ayrıca şartlara gore ihtiyacımız olan bazı konularda ozellikle Duzce Universitesi'nde oğretim gorevlisi hocalarımızdan istifade ederek bilgi veya deneyim acığımızı apatmak icin bir takım toplantılar duzenledik. Bu konuda en cok ilgi goren adli tıp toplantılarımız oldu. Cunku Haziran ayında aile hekimlerine birden bire adli tıp nobeti tutma zorunluluğu getirildi. fiimdi bu tartışılan bir konu. Aile hekimleri adli nobet tutmalı mı sorusu hemen evet hem hayır denebilecek bir konu. Zaten adli nobet hizmetlerinin, adli tıp hizmetlerinin nasıl verileceği yasada acık. Ama ulke şartlarına bakıldığı zaman biliyoruz ki sadece ve sadece bir Toplum Sağlığı Hekiminin olduğu, dort de Aile Hekiminin olduğu ilce var Duzce'de. Bu şartlarda mecburen aile hekimi de bu işin ucundan tutmak zorunda kalıyor. Ama aynı olay Duzce'nin başka bir bolgesinde de veya başka bir ilde de bu emsal gosterilerek, adli tıp hekimlerini bulunduğu yerlerde bile bazen Aile Hekimlerine ya da Toplum Sağlığı Hekimlerine adli nobet veriliyor. Ama adli hekimlik, adli tıp hizmetleri, uzmanlık gerektiren son derece de zor bir gorev cunku bilirkişi pozisyonundasınız ve gorduğunuz veya gormediğiniz herhangi bir ipucu, delil veya işaret yargının vereceği kararı doğrudan etkiliyor. Bu yuzden sadece kişiyi değil tum toplumu ve adalet sistemini ilgilendiren bir gorev. Zorunluluklarla keyfiyetin birbirine karıştırılmaması gerektiğini duşunuyorum.


Dernek olarak bundan sonraki planlarımız neler?
Ben bir yılı geckin zamandır başkanlık gorevini yurutuyorum. Bundan sonraki planlarımız sosyal ve kulturel faaliyetleri devam ettirmek. Bizim bir de Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonumuz var. Federasyona destek veriyoruz şu ana kadar, bu  esteğimizi daha aktif hale getirmeye, bolgesel veya ulusal anlamda toplantılar, seminerler organize etmeye calışacağız.


Aile hekimliğinin geleceğini nasıl goruyorsunuz?
Tunelin ucundan bir ışık geliyor bu tunelin ucu da olabilir, tren de olabilir. Geleceğimiz bulanık. Altı yıldır benim derece ve kademem ilerlemiyor. Bundan sonra ne olacak, istifa ettiğimiz zaman ya da aile hekimliğini bıraktığımız zaman ya da emekli olduğumuz zaman neyle karşılaşacağımızı bilmiyoruz. Bu da bizim icin gercek bir sıkıntı. 2005'teki yonetmelikle 2010'daki yonetmelik arasında ciddi farklar oluştu. Bir sonraki yonetmelikte nasıl bir farkın oluşacağını bilemiyoruz. Bu işin belirli bir kurallarının konulması lazım, belirsizlik ciddi anlamda etkiliyor. fiu anda iki defa herhangi bir şekilde ust uste iki defa aynı eylemi yaptığımız ya da yapmadığımız soylenerek sozleşmemiz fes edilebilir. Bu akidin bu kadar kolay fes edilememesi, ayrıca hekimlerin de bunu suiistimal etmemesi lazım.
Yerel idarecilerin bazen yasa, yonetmelik ve genelgeleri dikkate almadan bazı uygulamalar yaptıklarını goruyoruz. Bunun da tum ulkede bir an once standart hale getirilmesi lazım. Orneğin, Akcakoca ilcesinde aile hekimleri gece 21'e kadar nobet tutuyorlar, hafta sonu da 12-20 arası nobet tutuluyor. Ortalama nobet başına başvuru sayısı 3. Akcakoca'da bir aile hekiminin gunluk ortalama poliklinik sayısı 40. Uc kişiye hizmet vermek ertesi gun 40 kişinin sağlam hizmet alamamasına neden oluyor. Arkadaşımız nobet izni kullandığı icin kendi hastasını muayene edemiyor. Diğer hekim arkadaşımız da sadece kendi hastalarını değil onun hastalarında da bakmak zorunda olduğundan kendi hastaları da mağdur oluyor. İlimizin bircok ilcesinde başka alternatif olmadığından aile hekimleri 24 saat nobet tutuyor, ama Akcakoca'da 7/24 hizmet veren bir devlet hastanesi
var. Acil servise yakın bir mesafede aile hekimleri nobet tutuyor.


Sistemin halkımızın sağlığına katkıları nelerdir?
Hekimle hastanın birebir karşılaştığı, hasta memnuniyeti ekseninde verilen bir hizmet olduğu icin hasta memnun. Sağlık hizmetleri tabana yayıldı. Ben her hafta Akcakoca ilcesine 26 km uzaklıkta olan bir koye gezici sağlık hizmeti sunuyorum. Bundan once boyle bir hizmetin sunulacağını soyleseler bu kişinin akıl sağlığı konusunda ciddi şupheye duşerdik. Demek ki yapılabiliyor. Ayrıca hastaların doğru yonlendirilmesi son derece iyi yapılmaya başlandı, kronik hastaların takibi konusunda ciddi bir artış oldu, ayrıca sistemin sağlık harcamalarında ciddi bir tasarruf sağladığını duşunuyorum. Orneğin dun 85 poliklinik hizmeti sundum. Sadece
eski sistemde olsaydı poliklinik hizmetlerinin SGK'ya ya da kamuya maliyeti 85 carpı 15.5'tan hesap ederseniz 1200 liranın uzerinde. O zaman sadece biz yaptığımız poliklinik hizmetleri ve laboratuvar hizmetleri, koruyucu hekimlik hizmetleri, eğitim faaliyetleri ile sistemin maliyetini kat be kat karşılıyoruz. Dolayısıyla ekonomik, yaygın, guvenilir, surekli bir sağlık hizmeti vatandaşın kapısına geldi ve bu surdurebilir bir sistem. Ulkemizdeki hekim başına duşen nufus, AB veya gelişmiş ulkeler seviyesinin cok uzerinde, bu da verdiğimiz sağlık hizmetinin niteliğinde ciddi bir aksamaya sebep olabilecek bir unsur. Hekim sayımızda da bir artış soz konusu olursa sistemin daha da iyi yuruyeceğini duşunuyorum. Ayrıca Sağlık Bakanlığının yapmış olduğu ikinci aşama uyum eğitimlerinin de bir an once sonlanması gerektiğine inanıyorum.


Sistemin iyileştirilmesi icin onerileriniz nedir?
Oncelikle cari gider yardımının bir şekilde halledilmesi lazım. Ben devletimden kendi hekim ucretimin dışında başka bir ucret istemiyorum. Aile hekimi arkadaşlarım da bu fikirdeler. Bizim şu anda sunduğumuz nitelikteki bir sağlık hizmeti icin gerekli olan ısınma, soğutma, temizlik gibi tum altyapı hizmetlerini kamu karşılasın ve bize cari odemeyi vermesin. ?Hayır? diyorsa da, ilgililerin ve ilgisizlerin ?Siz şu kadar para alıyorsunuz? gibi bir yakıştırmada bulunmasını istemiyoruz.
Ayrıca yine butun sağlık hizmeti sunumunun yapıldığı yerlerin devlet standardı zaten var, ama bu standartların da şehir veya bolgenin sosyoekonomik gelişmişliğine gore veya bolgenin mevcut sağlık hizmeti sunum kapasitesine gore tekrar gozden gecirilmesi lazım. Bu hizmetler icin standartlar getirildi ve A, B, C, D gibi sınışandırmalar var. Bu sınışandırmaların odanın metrekaresiyle değil de hakikaten verilen hizmetin niteliğiyle alakası olması lazım. Bir de malpraktis yasalarını biliyoruz artık, uzmanların bile malpraktis nedeniyle zorlandıkları bir takım durumlar varken aile hekimlerinden ultrasonograf istenmesi sıkıntı yaratıyor.


Sevk uygulaması ile ilgili duşunceleriniz nedir?
Sistem başladı.ında uygulandığı şekilde uygulanmaması gerekli. Hasta bir sekretaryaya muracaat ettiği zaman ?git aile hekiminden kağıt getir? gibi bir mantıkla işleyecekse anlamı yok. Duzce'de bize bu imkanlar sağlandı, ben şu anda bir hastamın MR'ını dahi isteyebiliyorum, bunun icin başta Sa.lık Mudurumuz olmakuzere, tum yetkililere teşekkur ediyorum. Bir hastanın gerekli sıralı tetkikleri yapıldıktan sonra ikinci basamak konsultasyonu ve tedavisi gerekiyorsa da bunun sevk zinciri şeklinde olmasında son derece fayda var. Aile hekimine tetkik imkanları verilir, ondan sonra sevk zinciri başlatılırsa yararı olur. Ozellikle sosyal guvencesi olmayan vatandaşlarımız icin ciddi tetkiklerini yaptırma avantajı da oluyor. Son olarak da aile hekimine olan
guvenin ve saygınlığın tekrar gercekleşmesini sağlıyor. Bunun icin hem laboratuvar hizmetlerinin hem de goruntuleme yontemlerinin daha yaygın hale getirilmesi lazım.


Bel ağrısıyla ne sıklıkta karşılaşıyorsunuz ve tedavi yaklaşımınız nedir?
Gunde ortalama_uc tane bel ağrısı vakasıyla karşılaşıyorum. Bel ağrısında istirahat onemli, hastanın olabildiğince istirahat etmesi gerekli. Akut donemde kas gevşetici, ağrı kesici ilaç tedavisi ve kronik dönemde de egzersiz. Kliniğe göre, sinir basısı belirtisi varsa sevk ediyorum.

Yorumlar   

 
+3 #1 Tamer KARA 18-01-2011 23:16
"Dernek olarak hangi aktivitelerde bulundunuz?
Dernek olarak daha cok sosyal aktiviteler ve hekim arkadaşlarımızı n eğitim faaliyetleri uzerinde duruyoruz"

Üyelerinizin çalışma şartları bozuldukça ,
özlük hakları gasp edildikçe
pikniklerin,tek ne gezilerinin sayılarını arttırmanızı
temenni ederiz.

Hala uyumamakta ısrar eden üyeniz olursa...Bu üyeleriniz için rohypnol ithal ettirebilirsini z.
 

Yorum ekle

Yorum yaparken yapıcı olmaya özen gösteriniz. eleştirirken eleştirileceğinizi unutmayınız.


Güvenlik kodu
Yenile