Samsun’dan Tekrar Merhaba
Aile Hekimliginin gidisati ile ilgili yazacak o kadar cok sey var ki. En onemlilerini bu yazimda vurgulamak istiyorum. Bundan 4 yil once (4 yil dile kolay) Duzce ilinde Aile Hekimligi pilot uygulamasi basladi.. 4 yildir adi pilot uygulama olan Aile Hekimligi uygulamasinin kesin yasasi ve yonetmelikleri ne yazik ki hala cikarilamadi ve pilot illerin her birinde bu yuzden pilot yonetmeliklerin farkli yorumlanmalariyla farkli Aile Hekimligi uygulamalari surup gidiyor ve bu farkli uygulamalar o kadar dagildi ki nasil toparlanip da kesin yasa ve yonetmeliklerin cikacagini gercekten merak ediyorum.Kesin yasa ve yonetmeliklerde hicbir seyin muglak kalmamasini ve hicbir yonetmeligin yerel idarecilerce farkli yorumlanmasina mahal vermemesini istiyorum.
Her il pilot uygulamaya gecmeden once alt yapi hazirligi bakimindan Aile Hekimligi yapacak hekimlere 1 haftalik 1.Basamak egitimleri verildi ama bu egitimlerin 2.basamak egitimlerinin ne zaman ve nasil yapilacagi hala belirtilmedi, Aile Hekimi arkadaslar 1. Basamak egitimlerinden hevesli ve istekli olarak cikip uygulamaya basladilar, kendilerini cesitli illerde Aile Hekimligi Kursulerindeki hocalarimizin duzenledigi 1.Basamak egitimleriyle gelistiriyorlar, angarya islerden kalan zamanlarinda her turlu egitici toplantiyi kacirmiyorlar fakat yine de bu 2. Basamak egitimlerinin yerini tutmaz ki. 2017 Uygulamada deadline olarak ilan ediliyor fakat 2017 cok gec bir tarih degil mi sizce? Yani ancak 2017ye kadar mi verebilecekler bu 2. ve 3. Basamak egitimlerini? Saglikta Donusum Projesinin bir ayagi olan Aile Hekimligi Uygulamasini biz iktidarda kalirsak 2017ye kadar mi tamamlariz denilmek istenmis bilinmez.
Sitemizin faaliyete girmesinden beri sikintilarimizi, isteklerimizi, onerilerimizi, hayallerimizi, uygulamadaki yanlislari, belirsizlikleri, hak edip etmediklerimizi bu Aile hekimleri paylasim portalimizdan yetkililere, idarecilere defalarca yaziyoruz, bazen haykiriyoruz. Sesimiz geliyor mu? Ilk kose yazilarimdan birinden hatirlarsaniz “E, o zaman yuruyelim arkadaslar ve bu biraz buyumus, yurume yasina gelmis bir bebek olan “Aile Hekimligi Uygulamasi”ni da elinden tutup yurutelim arkadaslar. Bir bebek gibi yavas, yavas, dusmemesine dikkat ederek, sevgiyle ve ozveriyle yurutelim. Yurumeye basladi mi durur mu? Hayir, durmaz, kosar ve her yere gitmek, yayilmak ister. Hadi ne duruyoruz, tutalim su cocugun elini” demisim. Yani hevesle, umitle, yillarca kanayan bir yara haline gelmis 1. Basamak saglik sistemini yeniden yapilandirma, canlandirma, duzeltme hayalleriyle girmisiz uygulamalara (basindan beri sistem demek istemedim ve sitem diyenlere karsi ciktim iste simdi sistem oldu uygulamalar…). Ama su an Aile Hekimlerinin cogunda ilk gunlerdeki motivasyon, istek, heves, kararlilik kalmadi. Bunun suclusu kim? Suclunun basindan beri yilmadan, uzerimize yikilan tum angaryalara idareciler ve yerel makamlarca boyun egmek zorunda birakilirken performanslarini aksatmayan Uygulamanin bizzat uygulayicilari olan biz Aile Hekimleri olmadigi kesin sadece. Sistem kendi kendini baltaliyor..
Sistem kendi kendini baltaliyor ama biz bunu istemiyoruz. Biz haklarimizi savunmak icin Dernekler, federasyon kurduk, dayatmalara boyun egmemeye calistik, hep horlandik, hep pilot yonetmelikler farkli sekilde yorumlanarak onumuze getirilerek savunmalar isteniyor, kesintiler yapiliyor ve o kesintiler cogu zaman geri odenmiyor. Bunun son ornegi de Isparta’da yasanan 107 Aile Hekiminden savunma istenmesi skandali.
Yasal olmamasina ragmen her yil yenilenen sozlesmelere ait damga pulu ve sozlesme vergileri maasimizdan kesilmeye devam etti. Yine her yil imzaladigimiz sozlesmelerde farkli seyler yaziliydi. Pilot uygulama yonetmelikleri her yil idarecilerin isteklerine uygun degistirilerek sozlesmelere itinayla eklendi oyle ki artik bir Aile Hekimligi sozlesmesini okudugunuzda yasal olarak tamamen tek tarafli hukumler iceren ve Aile Hekimlerinin ozluk haklarini gozetmeyen hukumlerin yer aldigi, Aile Hekimine kendisini savunmasi icin neredeyse hicbir acik kapi birakmayan bir sozlesme gorursunuz. Kesin yasa ve yonetmelikler cikinca bu sozlesmeler bari tek bicimde ve hizmeti karsilikli en guzel yurutme adina daha insancil olacak, temennim bu yonde..
Bir Aile Hekimligi Uzmani olarak kanayan yara haline gelmis (ozellikle bir saglik ocagina kagit uzerine 300 hekimin atandigi o yillari unutmayalim) 1. Basamak saglik hizmetlerinden bikarak isteyerek v e ozellikle Aile Hekimligi ihtisasi yaptim. Ihtisasimi tamamlayinca diger uzman arkadaslarim gibi uzmani olmayan devlet hastanelerine atanmak (surulmek) istemedim ve Turkiye’de hep ogrendigim ve uygulamak istedigim gibi bir Aile Hekimligi Uygulamasinin baslamasini istedim. Aile Hekimligi uzmanlarinin yerinin 1. Basamak oldugunu savundum hep, universitelerde kliniklerde calisan Aile Hekimi arkadaslarima siz hangi ailenin hekimisiniz dedim ama maalesef bircok ilde bu pilot uygulamalara Aile Hekimligi uzmanlari yerlestirilmedi (hatta bazi illerde yerel idarecilerce onlerine yasal olmayan engeller koyuldu). Ihtisasta bizlere ogretilen ve uygulatilan Aile Hekimligi su anki uygulamayla cogu yonden ortusmemekte. Bu benim icin cok uzucu. Aile Hekimligi kursusunde hocalarin denetiminde 1. Basamak egitimleri verildi, bu egitimlerde tanimlar yapildi, nasil uygulanmasi gerektigi Aile Hekimi adaylarina anlatildi fakat pratikte, uygulamada hicbir sey ogrenilmeden bu Aile Hekimligi uygulamasi olamaz, basindan beri bir cok Aile Hekimi yetistiren bu degerli kursu hocalarimiza danisilarak, danismanliklari yarida kesilmeden onlarla beraber, onlarin denetiminde (bizzat sahada), yonetiminde, bilgileri ve tecrubeleri isiginda bu pilot uygulama devam ettirilmeliydi. Aile Sagligi Merkezleri Aile Hekimligi uygulamasinin pratigini bilmeyen amirlerce denetleniyor, denetlemelerde su malzemeler var mi, hangisi kisisel, hangisi ortak, aylik calismalarinizi duzenli yapiyor musunuz, angarya isler duzenli yapiliyor mu? Sorulari soruluyor, Halk memnuniyet anketleri yapiliyor. Hic hizmet ici egitimlere katiliyor musunuz? Sizce bu uygulamada ne kadar basarilisiniz? 1. Basamak saglik hizmetlerini kaliteli ve yeterli vermek icin vaktiniz yetiyor mu? 2. Basamak egitimleriniz nasil gidiyor? Sizce uygulamadaki aksakliklar neler ve biz yerel amirler olarak duzeltmek icin kendi adimiza neler yapalim? sorulmuyor. Ondan sonra da Isparta’daki gibi hekimlerin %91ine sorusturma aciliyor gercek 1. Basamak gorevlerini yerine getirmedikleri icin ama siyasi denetimlerde “Ilimizde pilot uygulama cok super gidiyor, Aile Hekimleri her isi yapiyor (yetistiriyorlar mi konusu pek muhim degil), oyle ki ilimizde saglik hizmetlerinin hepsi super gidiyor, asi oranlarimiz su..izlem oranlarimiz su..
Kendinizi ve sozlerinizi asi ve izlem oranlariyla fikslediniz ama Iste Isparta’da (ve kim bilir baska kac ilde) bu fiks sozlerinizdeki oranlar bozuldu be pek sayin idareciler…
Ilk olarak Duzce ilinde denenen ve alt yapi olusturulmadan baslatildigi icin basarisizlikla sonuclanan Aile Hekimliginde sevk zinciri uygulamasi birkac sene sonra yine alt yapi hazirlanmadan 4 ilde daha denenmeye basladi ve basindan ve pilot illerdeki Aile Hekimlerinden ve halktan gelen haberlere gore yine basarisiz oldu (Sadece maddi acidan goreceli olarak basarili olmustur ama maddi acidan goreceli olan bu basari gelecekte yanlis teshis ve tedaviler sayesinde maddi basarisizliga zemin hazirlamaktadir)
Son olarak soylemek isterim ki pilot uygulama ucmaktan yoruldu. Turk insani kaliteli 1. Basamak saglik hizmetini hak ediyor, ici su veya bu sekilde oyulmus bir hizmeti degil. Bunun icin de 1.Basamak hizmetleri 1.Basamak hizmetleriyle sinirli kalmali, 1.basamak hizmetlerinin icine 2.Basamak hizmetleri, idari hizmetler, Aile hekiminin birinci basamak hizmeti vermesini aksatabilecek her turlu hizmet eklenmemeli (bunlari itinayla sozlesmelere eklenmemeli), Aile Hekimligi uygulamasi Aile Hekimliginin pratikteki uygulanmasi konusunda bilgi ve tecrube sahibi olanlarin denetimine ve yonetimine birakilmalidir. Dunya ve Avrupa standartlarinda bir uygulama yurutulmeye calisilmalidir (En basta uygulamanin bir standardi olmalidir).
Gercek anlaminda ve standartlarinda Aile Hekimligi Istiyoruz..
Kalin saglicakla…
Bu İcerik
5207 Defa Okunmustur