Aile Hekimlerinin Bulustugu Adres

Her sey ne güzel baslamisti. Her sey teoride ne kolaydi ve ne güzel yerli yerinde, eksiksizdi. Aldigimiz egitim her ne ise çalisma planimiz hazirdi. Doktor musunuz; hastanizi görecek,  teshisini koyacak ve tedavisini verecektiniz. Ögretmen misiniz; en basarili ögrencileri siz yetistirecektiniz. Hemsire misiniz; hastayi en iyi siz karsilayacak, verilen tedaviyi en iyi siz uygulayacak, en memnun ve saglikli ayrilan hasta sizin hastaniz olacakti. Ebe misiniz; Gebenizi en erken tarihte siz tespit edecektiniz, rutin kontroller hiç aksamiyor olacakti, gebe asilarinizi zamaninda ve tam yapmis olacaktiniz, saglikli bebek muayeneleriniz tam olacakti,  bebeklik dönemi asilariniz tam ve zamaninda olacakti… Istediginiz kadar uzatabilirsiniz. Nasil olsa görev sinirimiz yok bizimJ

Fakat gerçek tam da öyle olmadi. Burada doktorun, ögretmenin teorisiyle pratiginin çelisen yönlerini yazacak degilim. Bu hem beni asar hem de benim isim degil. (benim isim degil demek ne güzelmisJ) Bana düsen, Ebe ve Hemsirelerin teorisiyle pratiginin çelisen yönlerini anlatmaya çalismak. Elimden geldigince…Ben bu okul-hayat çeliskisini okuldayken gördügümüz hayat bilgisi dersinin hayatta pek de isimize yaramamasina benzetiyorum.

Bu yazimda çeliskinin sadece bir yüzüne deginmek istiyorum. Islerin yürümesinde ekip olmanin önemi nedir? Ekip tam olarak ne kadarlik bir çerçeveyi kapsar? Bu anlamda karsilastigim(iz) sorunlar nelerdir? Tartismasiz herkesin kabul edecegi bir gerçek varsa o da isimizin ekip isi oldugu. Tabi islerin saglik(!)li yürümesini istiyorsak…Aile Hekimligi uygulamasinda Hekim ve Aile sagligi Elemani(?)  bir ekiptir ama bu kadar midir bu sistemde ekibin tamami… Çook genis bir ekip fotografi çizebilirdim buraya ama ben yine meselenin sadece biz “Aile Sagligi Elemanlarini” ilgilendiren kismiyla ilgilenecegim. Hemsire ya da Ebe, gebesini mümkün olan en kisa sürede tespit ediyor diyelim. Sansi yaver giderse ilk 12 haftada (yeni uygulama ile gebe kaçagi pek mümkün degil artik, bu sevindirici bir gelisme). Sansi yaver giderse diyorum çünkü hasta yogunlugu sebebiyle bir Aile Sagligi Elemani hem mahalle gezileri yapip hem ocak hizmeti veremiyor. Gebemizi tespit ettik, bu gebe bize takibe gelmekle birlikte ayni zamanda, olmasi gerektigi gibi bir de kadin dogum hekimi tarafindan takip ediliyor. Ve geliyor 16-20. hafta takibi. iste sürprizimiz: gebemiz tetanoz asisi olmak istemiyor. Sebep ne olabilir sizce? Ben karsilastigim sebebi söyleyeyim: Gebemizi takip eden hekim, tetanoz asisinin çok da gerekli olmadigini söylüyor. O saatten sonra benim bir ebe-hemsire olarak varligimin önemi kalmiyor. Neden mi? Biraz empatik olun lütfen: siz olsaniz hangimize daha çok güvenirdiniz? Ilk çatlak böylece olusmus oluyor. Eksik asilanan gebeler ve çok karamsar bir tablo olacak belki ama aslinda birinci basamaktan kaynaklanmayan anne ve neonatal bebek ölümleri… Soru: Anne-bebek sagligini korumada kadin dogum hekimleri ile ayni ekibin içinde miyiz?

Ve bebegimiz, anne tetanoz asisi olmamis vaziyette dogdu ve sansi yaver gitti ilk 28 günde ölmedi. Topuk kanini aldik. Yeni dogan muayenesini yaptik ve basladik anneyi “egitmeye” Efendim ilk yarim saat içinde emzirmis mi? Hadi biraz esnetelim, mümkün olan en kisa sürede emzirmis mi? Cevap genel olarak “HAYIR.”Neden?”çünkü uyanmam vakit aldi bu arada bebegin sekeri düsmesin diye mama vermisler veya muhtemel cevaplardan bir baskasi: Bebegim küvözdeydi mamayla beslemek zorunda kaldik! Siz hala sakinsinizdir çünkü egitim verilmeyi bekleyen bir anne vardir orada ve siz büyük bir egitim sevkiyle gelmissinizdir. Hiç bir sey sizin bu isteginize engel olamayacaktir(?)  Mamayi neyle vermisler? Anne gayet saskin bir ifadeyle cevaplar:” Biberonlaa…”iyi yapmissiniz. Ama canim annem lütfen bundan sonra böyle yapma çünküüü… anne sütü temizdir, hazirdir, bebek için gerekli olan bütün besin ögelerini içerir diye baslayan ve uzayip giden faydalar siralamasini yaparsiniz. Anne sizi onaylar ve siz mutlu bir sekilde annenin yanindan ayrilirsiniz. Aradan 1 hadi yine daha iyimser olalim 3 ay geçer ve bebeginiz kontrole gelir. Asisini yaptiniz ve malum soruya geldiniz: Yalniz anne sütü aliyor degil mi? Anne “hayir”der siz söyle bir “kal”irsiniz. Sebep: Sütüm yetmiyormus çocuk doktorum mama önerdi. Bebeginiz yaklasik 1 aydir mama destekli anne sütü aliyor ve küçük bir sumo  güresçisina dönmüs. Ne kadar da güzel olmus.tombis tombis…Ya iyi ama bu çocuk sadece anne sütü ile de “yeterince” kilo aliyordu.Yoksa biz yillardir okulda ve diger egitimlerde “ilk 6 ay yalniz anne sütü” denilirken bosuna mi dinliyorduk.Yoksa Anne sütünü “pazarlayan”bir sektör mü olustursak..Hayir bizim halkimiz para verdigi seye daha çok deger veriyor da…Soru: Çocuk Sagligini korumada çocuk hekimiyle ayni ekibin içinde miyiz?

Soruyu biraz daha genisletip yaziya son vermek düsüncesindeyim. Eger saydigim saglik çalisanlari ile ayni ekibin içindeysek, ayni ekibin üyeleri ayni fikirde mi olmalidir? Fikrimce bazi temel noktalarda ayni fikirde olmalilar en azindan. Egitimleri ayni salonda mi alsak acaba? Hayir, aklima ayni konuda farkli egitimler verildigi gibi kötü niyetli bir fikir geliyor da… Yoksa bilmedigimiz seyler mi var birinci basamak olarak; tetanoz asisinin, anne sütünün modasi geçmis olmasin…

Sevgilerimle…