Wednesday, Jan 24th

Last update:04:21:48 AM GMT

You are here:
 

Saglik reformu nasil gidiyor?

E-posta Yazdır PDF

Turkiye Ekonomi Politikalari Arastirma Vakfinin hazirladigi rapora gore, saglikta reform surecinin ilk bes yillik doneminin, mali surdurulebilirlik acisindan iyi yonetildigi
, erisim ve hakkaniyet seviyelerinde onemli artislar yasandigi belirtildi



Turkiye’de 2004 sonrasi saglik reformu surecinin surdurulebilirlik, erisim, hakkaniyet, kalite, etkililik ve etkinlik gibi temel kriterlere gore belirgin bir basari ivmesi yakaladigi dile getirildi.

Turkiye Ekonomi Politikalari Arastirma Vakfi (TEPAV) tarafindan hazirlanan 26 Mart 2009 tarihli “Saglik Reformunun Sonuclari Itibariyle Degerlendirilmesi” raporunda, saglik reformunun ilk bes yillik uygulamasinda mali surdurulebilirlik acisindan iyi yonetildigi vurgulandi. Erisim ve hakkaniyet seviyelerindeki carpici artislara ragmen harcamalarin milli gelir icindeki payinin korunabildigi, Sosyal Guvenlik Kurumu (SGK)’nun gelirlerine oranla saglik harcamalarinin duzeyinin reform oncesi duzeyin altinda kaldigi bildirildi.

Raporda, “Saglik reformunun kalite ve etkinlik alanlarinda guclendirilerek devam ettirilmesi gerekmektedir. Temel saglik hizmetlerinin, ozellikle aile hekimliginin, onlenebilir hastaliklara iliskin risk faktorlerini azaltacak sekilde yayginlastirilmasi ile bir yandan sistemin uzun donemli mali surdurulebilirligi korunurken, saglik ciktilarina iliskin toplam etkililigin artirilmasi mumkun olabilecektir. Sonuclar yorumlanirken saglik reformlarinin saglik gostergeleri uzerindeki yansimalarinin uzun zamana yayildigi, kalite ve etkililige yonelik kapsamli bir analiz icin yeterli veriye ulasilamamis olmasi ozellikle dikkate alinmalidir” denildi.

Milli gelir icindeki payi artmadi
Saglik harcamalarinin milli gelir icindeki payinin degisiminin, sistemin surdurulebilirligi acisindan onemli bir gosterge oldugu belirtilirken, Ulusal Saglik Hesaplari verisine gore, toplam saglik harcamalarinin milli gelir icindeki oraninin 2004 sonrasi donemde, beklenenin tersine artmadigi, yasanan hizli ekonomik buyumenin de katkisiyla mevcut seviyesini korudugu ifade edildi. Kamu saglik hizmeti odemeleri tutarlarina bakildiginda, kamunun saglik odemelerinde agirlikli olarak tedavi harcamalarindan kaynaklanan bir artis yasandigi, fakat toplam odemeler itibariyle bu donemde mali surdurulebilirlik konusunda basari saglandigi belirtildi.

Raporda sunlar kaydedildi:
“Bu doneme kamunun serbest eczanelerden ilac alimlarina yonelik indirim, fiyatlandirma ve geri odeme mekanizmalarinda gelistirdigi koklu degisiklikler sonucu ilac odemelerinin milli gelir icindeki payi sabit kalmistir. Turkiye’de satilan ilac miktari son dort yilda kutu cinsinden %42 artarken kamu tarafindan odenen tutar sabit fiyatlarla %14 artmistir.

Harcamalarda artis yasanan alan saglik kuruluslarina yonelik tedavi odemeleri kalemi olmustur. Ozellikle 2007 yili temmuz ayindan itibaren ozel saglik kurumlarindan hizmet alimlarinin yayginlastirilmasi ve universite hastanelerine basvurulari sinirlayan sevk kurallarinin kaldirilmasi tedavi harcamalarinda belirgin bir artisa yol acmistir.”

Primler artti, saglik harcamasi az gorundu
SGK’nin saglik harcamalari surdurulebilirlik acisindan degerlendirildiginde, en onemli gostergenin kurumun prim gelirlerine oranla saglik harcamalarinin payi oldugu dile getirildi. 2005 ve 2008 yillari arasinda saglik harcamalarinin toplam prim gelirleri icindeki payinin, 2004 yili seviyesinin altinda kaldigi belirtilirken, “Saglik harcamalarinin prim gelirleri icindeki payinin artmamasinin sebebi yuksek prim geliri artisidir. Bu donemde yasanan hizli ekonomik buyume, istihdamin sektorel dagilimindaki yapisal degisim ve is gucu verimliligi artisi bir yandan sigortali sayisinin artmasina diger yandan kurumun prim gelirlerinin yukselmesine neden olmustur” denildi.
tepav
Bu gostergeler isiginda reform surecinin mali surdurulebilirlik acisindan iyi yonetildigi dile getirilen raporda, bu donemde toplam sigortali sayisinin arttigi, ilac ve tedavi masraflarini ceplerinden karsilayanlarin oraninin ise belirgin sekilde geriledigi bildirildi. Sosyal guvenlik alaninda yapilan reformlar sonucu farkli sosyal guvenceye tabi kisilerin kisi basi harcama seviyelerinin de birbirine yaklastigi ifade edildi.

Doktor artisi sinirli
Reform sureci etkinlik gostergeleri acisindan degerlendirildiginde bir iyilesme trendi gozlendigi dile getirilen raporda, kisi basina dusen doktor sayisinda artisin sinirli olduguna, ancak doktor basina dusen muayene sayisinin belirgin sekilde arttigina isaret edildi.
tepav
Kalitenin, saglik alaninda Turkiye icin degerlendirilmesi en zor kriterlerden birisi oldugu belirtilirken, kisi basina dusen saglik personelinin sayilarina iliskin verilere gore, Turkiye’de kisi basina dusen doktor ve hemsire sayilarinda 1999-2006 yillari arasinda cok az artis gozlendigi bildirildi. 2000-2008 yillari arasinda devlet hastanelerinden memnuniyet oraninda da onemli bir gelisme olduguna dikkat cekildi.
tepav
Raporda, “Etkililik, saglik hizmetlerinin amaclarina ulasmasi olarak ozetlenebilir. Turkiye’de dogusta yasam beklentisi ve bebek olum hizlarinda suregelen bir iyilesme soz konusudur. Bu tip gostergelerde kisa surede belirgin bir degisiklik beklemek yanlis olur ancak iyilesmenin reform doneminde de devam ettigi fakat hizinin azaldigi gozlenmistir. 1960’larda 48 yil olan dogusta beklenen hayatta kalma suresi 2007’de 72 yila cikmis, bin canli dogum basina 148 olan bebek olum hizi 22’ye inmistir. Bu iki gostergede de Dunya Saglik Orgutu Avrupa ortalamasinin oldukca gerisindedir” denildi.
Kaynak : Helin Aygun/Ankara-Medimagazin

Yorum ekle

Yorum yaparken yapıcı olmaya özen gösteriniz. eleştirirken eleştirileceğinizi unutmayınız.


Güvenlik kodu
Yenile