Monday, Apr 23rd

Last update:02:57:28 AM GMT

You are here:
 

Bilisim ve Saglik (e-saglik)

E-posta Yazdır PDF
 E-Devlet, E-Saglik, E-Maliye... derken, Internet ve bilisim teknolojilerinin her geçen gün daha fazla alanda kullanima geçtigini görmekteyiz. En azindan bu kelimelerin bizler için oldukça iyi anlamlar tasidigini, bu uygulamalarin hayatimizi kolaylastiracagini ümit ettigimizi söylemek yanlis olmaz. Ancak, dünyadaki bilisim projelerinin basari oranina baktigimizda, bu tür projelerin çok basarili olacagini ve gerçekten hayatimizi olumlu yönde degistirecegini pesinen kabul etmenin oldukça iyimser bir yaklasim oldugunu da itiraf etmek zorundayiz. Diger taraftan basarili bilisim projelerinin, kurumlara etkinlik ve verimlilik açisindan son derece önemli katkilar saglayadiklari da açiktir. O halde, özellikle E-Saglik gibi ulusal çapta yürütülen bilisim projelerinde dünyadaki basarili ve basarisiz örneklerin çok iyi analiz edilmesi, dogru tespitlerin yapilmasi ve yanlislardan ders çikarilmasi hayati öneme sahiptir.

Unutmamaliyiz ki teknoloji, ihmal edilmesi mümkün olmayan bir araçtir; ancak teknoloji tek basina herseyin çözümü degildir...

Kurumsal Degil, Vatandas Odakli Yaklasim: E-Saglik

Ülkemizdeki kamu kurumlari, artik kurumsal ihtiyaçlarini karsiladiklari çözümlerini birlikte çalisabilir hale getirmek ve daha çok vatandas odakli yeni projeler gelistirmektedirler. Özellikle E-Devlet adi altinda yürütülen “Devlet Kapisi” projesi, vatandasin tüm devlet kurumlarina dogrudan erismesi ve en temel ihtiyaçlarini elektronik ortamda karsilayabilmesini hedeflemektedir.

Bakanligimiz tarafinda gelistirilen projeler de benzer hedeflere sahiptir. Bu anlamda hem mevcut bilgi sistemlerini entegre etmek ve birlikte çalisabilir hale getirmek adina projeler yürütülürken; hem de dogrudan verilen saglik hizmetinin kalitesini artiracak ve vatandasin da etkin bir sekilde kullanicisi olacagi e-Saglik projeleri gelistirilmektedir.

Halihazirda Kullanilan Bilisim Teknolojileri

Bakanlik olarak, ülkemizdeki kamu kurumlarinin bilisim konusunda yasadigi evreleri yakinen tecrübe etmekteyiz. Bu anlamda henüz bilisim teknolojileri ile ilk yakin temas kurdugumuz dönemlerde biz de diger pek çok kamu kurumu gibi öncelikle kurumsal ihtiyaçlarimizi karsilamak adina projeler gelistirdik. Ilk olarak tasrada verilen saglik hizmetinin izlenmesi ve yönetilebilmesi amaciyla 1996’te Temel Saglik Istatistikleri Modülü (TSIM) uygulamasi gelistirilmis, ardindan 1997’de Bakanligimizin Bakanligimizin en temel dört kaynagini olan insan, malzeme, finans ve ilaç kaynaklarini yönetmek için Kaynak Yönetim Sistemi (ÇKYS) adini verdigimiz otomasyon projesine baslanmistir. Bugün her iki uygulamanin da güncellenmis sürümleri kullanilmaktadir.

Diger taraftan yine mali ve idari bilgilerin elektronik ortamda Bakanligimiza aktarilmasi için Bakanligimiz bünyesinde de bazi uygulamalar gelistirilmistir. Bunlar arasinda en önemlileri sunlardir:
  • Tek Düzen Muhasebe Sistemi (TDMS)
  • Saglik Bakanligi Ihale Bilgi Sistemi (SBIBS)
  • Tibbi Cihaz ve Malzeme Kayit Sistemi (TCMKS)
  • Yesil Kart Bilgi Sistemi (YKBS)
  • Performans Takip Sistemi (PTS)
  • Hastane Bilgi Formlari (HBF)
  • Performans Degerlendirme Formlari (PDF)
  • Evrak Takip Programi (ETP)
  • Hasta TakipSistemi (HTS)
Yukarida isimleri verilen uygulamalarin kapsamina ve çokluguna baktigimizda, aslinda Bakanligimizin bilisim teknolojilerini yogun bir sekilde kullandigini hemen hemen tüm veri ihtiyacini bilisim teknolojilerini kullanarak karsiladigini rahatlikla görebiliyoruz. Ancak bilisim teknolojilerinin kullanilmasi ile birlikte, nasil kullanildiklari, projeler arasinda politika birliginin varligi ve birlikte çalisabilirlikleri de oldukça önemlidir.

Bu açidan baktigimizda, hala kurumsal agirlikli ve genellikle birimlerin özel amaçlarina göre tasarlanmis, birbiriyle entegrasyonu yeterince kuvvetli olmayan projelerin agirlikta oldugunu ifade etmek durumundayiz. Ancak bu durum, görünenin aksine bir dezavantaj degil, yazimizin baslangicinda bahsettigimiz üzere, kamu kurumlarinin bilisim alaninda yasadigi evrelerin dogal sonuçlarindan ve ara çiktilarindan birisidir. Dolayisiyla bu gelismeleri dogru okumak ve bir sonraki adimlarimiz için birer basamak olarak kullanmamiz gerektigini düsünüyoruz. Nitekim, bu uygulamalar, Bakanligin ilgili kurumlarindaki personelin bir bilgi sistemi kullanmasina ve “kayit disiplini” kazanmasina büyük katkilarda bulunmustur. Bu sayede bundan sonra gelistrilecek olan entegre bir bilgi sistemine daha kolay uyum saglayacaklardir.

Türkiye Saglik Bilisim Sistemi Eylem Plani

Profesyonel anlamda, Bakanligimizda yürütülen E-Saglik çalismalari, 2003 yilinda baslatilan ve Ocak 2004’te tamamalanarak Sayin Müstesar Yardimcimiz Prof. Dr.Sabahattin AYDIN’in sunusu ile ilan edilen Türkiye Saglik Bilisim Sistemi Eylem Plani (www.saglik.gov.tr/tsbs )çalismalarina dayanmaktadir. Bu plan, ilgili devlet kurumlari, üniversite ve sivil toplum kuruluslarinin yer aldigi 10 ayri çalisma gurubu ile çok yogun bir çalisma neticesinde hazirlanmistir. Halen devam etmekte olan E-Saglik çalismalarinin bu doküman çerçevesinde ilerledigini söyleyebiliriz.

TSBS’nin hemen ardindan 2004 Mayis ayinda tamamlanan, hibe kredi ile yabanci bir heyet tarafindan yürütülen “Saglik Bilgi Sistemlerinin Mimari ve Teknolojik Altyapi Analizi” çalismasi da önemli tespitlerde bulunmustur. Yine o dönemlerde International Telecommunication Union (ITU) ile yapilan isbirligi çerçevesinde E-Saglik konusunda pek çok ülkede üst düzey danismanlik hizmeti veren Dr. Salah MANDIL ile birlikte çalisilmaya baslandi.

Bakanligimizin IT danismanlarinin da katkisiyla, Dr. Mandil tarafindan 2004 Ekim ve Kasim aylarinda iki ayri raporla Türkiye’de E-Saglik uygulamasi için detayli yol haritalari çikartildi. Hatta, TÜBITAK ve TÜSIAD gibi kuruluslarin da bu tarihlerde benzer faydali raporlar hazirladiklarini ifade etmekte fayda var.

Görüldügü üzere, 2004 yili, E-Saglik konusunda pespese analiz çalismalarinin yapildigi, konunun dünyadaki örneklerinin incelendigi ve ulusal yol haritalarinin çikarildigi bir yil olmustur. Belki de ilk defa Bakanligimiz, teknoloji konusunda uzmanlik gerektiren bir konuda çok büyük bir birikime sahip olmus ve yine ilk defa saglik bilisimi konusunda takip eden degil; yol gösteren, standartlari belirleyen bir konuma yükselmistir.

Yorum ekle

Yorum yaparken yapıcı olmaya özen gösteriniz. eleştirirken eleştirileceğinizi unutmayınız.


Güvenlik kodu
Yenile